Physio Medicum – Centrum Fizjoterapii, Treningu i Medycyny Sportowej
Physio Medicum – Centrum Fizjoterapii, Treningu i Medycyny Sportowej
Dzisiejszy wpis na blog znów będzie w tematyce Fizjoterapii Ortopedycznej. Na tapetę bierzemy rehabilitacje po zabiegu szycia łąkotki w stawie kolanowym.
Fizjoterapie zaczynamy w zasadzie od razu po zabiegu. Zwykle pacjent jest w stanie stawić się na terapie już w 2-3 dobie po operacji. Pierwsza faza fizjoterapii nazywana jest „Fazą maksymalnej ochrony” gdyż w tym czasie zaleca się aby pacjent przez okres 2 tygodni po zabiegu chodził w ortezie ustawionej w pełnym wyproście lub ew. w funkcjonalnym zgięciu. Dodatkowo, w pierwszych 4 tygodniach powinien odciążać operowaną kończynę chodząc o kulach (badania mówią że szybsze i wczesne obciążanie nie ma większego wpływu na przebieg fizjoterapii). W tygodniu 5 i 6 coraz bardziej obciążamy nogę, aż do momentu odłożenia kul. Warto jednak dodać, że jeśli szycie łąkotki miało miejsce w obrębie tylnego rogu, to w pozycji pełnego wyprostu stawu kolanowego możemy wprowadzać obciążanie kończyny wcześniej, gdyż dociążamy jej róg przedni i trzon, a nie miejsce szycia. Najlepiej skonsultować się z ortopedą, który wie dokładnie w którym miejscu wykonał naprawę uszkodzonej łąkotki (zdarza się że na wypisach nie dostaniemy takiej informacji).
We wczesnym okresie fizjoterapii istotną rzeczą jest aby pamiętać o wytycznych dotyczących pracy nad zgięciem stawu kolanowego. Gwałtowna praca w kierunku zgięcia, i zgięcia z obciążeniem stawu kolanowego nie jest zalecana i nie wykonujemy jej na tym etapie. Ma to związek z tym że łąkotka przyśrodkowa i łąkotka boczna przy zgięciu stawu kolanowego przemieszcza się ku tyłowi, a ich tylne rogi są kompresowane dlatego istnieje ryzyko że szwy na tylnych rogach łąkotek mogą się uszkodzić, lub rozerwać. Warto wspomnieć o zaleceniu dotyczącym mięśni kulszowo-goleniowych – nie wzmacniamy tej grupy mięśniowej z obciążeniem zewnętrznym przez okres ok. 8 tygodni. Jest to skutek tego, iż łąkotka przyśrodkowa ma wspólne połączenie z torebką stawową, a ta z kolei z mięśniami półścięgnistym i półbłoniastym które niejako się w nią wplatają. Jeśli zbyt wcześnie i zbyt intensywnie wzmacniać będziemy tę grupę mięśni, możemy przeciążyć operowaną łąkotkę.
Najbardziej aktualne zalecenia co do pracy nad zakresem ruchomości stawu kolanowego po szyciu łąkotki wyglądają następująco:
Po tym okresie zaczynamy „Fazę Umiarkowanej Ochrony” która zwykle trwa od 7 do 12 tygodnia po zabiegu. W tej fazie pracujemy nad wzorcem przysiadu w zakresie 0-70 stopni zgięcia. Staramy się osiągnąć pełny zakres zgięcia stawu kolanowego (bez obciążenia) między tygodniem 8-10. Reedukacje wzorca chodu prowadzimy już w pełnym obciążeniu. W tym okresie zaczynamy optymalnie zwiększać obciążenie w ćwiczeniach wzmacniających mięśnie kulszowo-goleniowe. Pacjent może również korzystać z rowerka (pod warunkiem osiągnięcia 120 stopni zgięcia stawu kolanowego). Możliwy jest już też trening w wodzie/pływanie.
W okolicach 16 tygodnia pacjent powinien być w stanie zrobić pełen przysiad z ciężarem swojego ciała. Wprowadzać należy również proste drille biegowe, które przygotują pacjenta do biegu o małej intensywności właśnie w tym czasie. Jeśli pacjent chce wrócić do sporu lub aktywności to w okolicach 4-5 miesiąca powinien rozpocząć proces RTS z trenerem przygotowania motorycznego. Powrót do sportu następuje po spełnieniu odpowiednich kryteriów – zwykle przypada to na 6-8 miesiąc po zabiegu.
