Physio Medicum – Centrum Fizjoterapii, Treningu i Medycyny Sportowej
Physio Medicum – Centrum Fizjoterapii, Treningu i Medycyny Sportowej
Kolano biegacza to popularna nazwa schorzenia jakim jest zespół pasma biodrowo-piszczelowego lub ITBS (ang. Iliotibial Band Syndrome). Spotykana jest najczęściej u biegaczy, ale również u innych sportowców czy osób aktywnych fizycznie. Kontuzję charakteryzuje ból po zewnętrznej stronie stawu kolanowego, który nasila się podczas aktywności fizycznej, zwłaszcza podczas biegania długodystansowego, ale także podczas mniej wymagających aktywności fizycznych – np. podczas schodzenia ze schodów.
Zespół pasma biodrowo-piszczelowego to uraz sportowy na który zwykle składa się kilka czynników - jak to zwykle bywa przy urazach wynikających z dużej aktywności fizycznej. Przyczyną tej kontuzji jest zwykle przeciążenie, wynikające najczęściej ze złego zarządzania treningiem: zbyt szybki progres w objętości treningowej (w przypadku biegania – zbyt duży dystans), lub intensywności treningowej (zbyt szybkie zwiększanie tempa biegu). Kolejnym powodem może być zbyt dużo ćwiczeń plyometrycznych (ćwiczenia w których generujemy dużo siły w krótkim czasie, np. podczas treningu skocznościowego) – to też częsta przyczyna innej częstej kontuzji stawu kolanowego, a mianowicie „kolana skoczka”. Nieprawidłowa technika biegu, która prowadzi do niewłaściwego obciążania stawu kolanowego to następna przyczyna która może zwiększyć ryzyko „kolana biegacza”. Do niewłaściwego obciążania stawu kolanowego prowadzi też zaburzenie osiowości stawu kolanowego – sytuacja gdy kość udowa i piszczelowa nie ustawiają się w jednej linii, wywiera negatywny wpływ na łąkotki, powierzchnie stawową a także tkanki otaczające staw kolanowy. Nie bez znaczenia pozostaje ustawienie stopy – przy płaskostopiu lub nadmiernej pronacji nasza technika biegowa (i chód) nie będzie optymalny co prowadzić może do dolegliwości bólowych w obrębie stawu kolanowego – i to nie tylko ITBS. Bieganie w źle dobranych butach, bez korekcji wyprofilowaną wkładką (jeśli jest do tego wskazanie), również zwiększy ryzyko „kolana biegacza”. Kolano biegacza częściej występuje u żeńskiej części populacji. Osoby z nadwagą są szczególnie narażone. Słabe mięsnie nóg – szczególnie mięśnia czworogłowego i pośladków to kolejny czynnik ryzyka, o którym mówi literatura sportowych urazów.
Objawy bólowe kontuzji "kolana biegacza" mogą obejmować:
Często do zdiagnozowania „kolana biegacza” wystarczy sam wywiad. Podczas badania fizjoterapeuta określa dokładną lokalizację bólu, jego charakter i w jakich okolicznościach się nasila. Może również poprosić o wykonacie ruchów, przy których pacjent odczuwa ruch np. - przysiadu, skoku lub wypadu.
Do diagnostyki różnicowej zaleca się jednak ocenić stan struktur stawu kolanowego i tkanek otaczających badaniem obrazowym – zwykle wystarczy badanie USG.
Fizjoterapia kolana biegacza na początku terapii polega na zmiejszeniu dolegliwości bólowych i optymalizacji procesów gojenia się tkanek. Techniki mięśniowo-powięziowe w obrębie pasma biodrowo piszczelowego świetnie potrafią zmodulować dolegliwości bólowe, znacząco je obniżając. Terapie Fizykalne, takie jak INDIBA ACTIV, SIS czy TECAR pomogą szybciej pozbyć się stanu zapalnego i przyśpieszą gojenie. Najważniejsze w procesie leczenia będą ćwiczenia – odpowiednio zaplanowana kinezyterapia powinna wzmocnić odpowiednie grupy mięśniowe i zwiększyć „objętość” tkanek na obciążenia które będą musiały pokonywać po powrocie do biegania. Ćwiczenia izometryczne, HSR (heavy slow resistance training) i trening plyometryczny ukierunkowany pod potrzeby biegacza to ogólny plan rehabilitacji pacjenta z kolanem biegacza. Analiza biegu na podstawie której poprawimy naszą technikę biegu, wiedza o zarządzaniu treningiem biegowym i dobrze dobrane buty to czynniku które znacząco zmniejszą ryzyko ponownego urazu.
